Một mặt, quy mô người dùng không ngừng mở rộng, cục diện của nội dung cấp quốc dân đã định hình; mặt khác, các mô-típ rập khuôn đồng chất tràn lan, tính bất định của từng tác phẩm bùng nổ (hit) ngày càng cao, cùng làn sóng công nghệ AI đang ập đến
Trước đây, mọi người thi đua xem ai sản xuất nhiều hơn, ai chiếm được nhiều lưu lượng (traffic) hơn. Nhưng khi thủy triều rút đi, những người làm nghề mới dần nhận ra: Chỉ dựa vào việc đặt cược vào một tác phẩm bùng nổ đơn lẻ sẽ không còn đủ sức chống đỡ cho chặng đường dài phía trước của toàn ngành.
.jpeg)
Đề bài thực sự mà chúng ta cần trả lời là: "Làm thế nào để tích lũy những nội dung có khả năng vượt qua các chu kỳ, xây dựng một hệ thống hợp tác ngành lành mạnh hơn, để những câu chuyện hay có thể được tiếp cận người xem một cách ổn định?"
Tại Đại hội Phim ngắn "Tâm Động Truy Kịch" Douyin tổ chức ở Tây An, đông đảo nhân sự trong ngành phim ngắn đã quy tụ. Ông Hoa Việt Thăng - Người phụ trách Hợp tác Nội dung Trung tâm Bản quyền Phim ngắn Tập đoàn Douyin - đã mang đến bài chia sẻ chủ đề, xoay quanh dữ liệu ngành, hạ tầng nền tảng và định hướng nội dung tương lai, phơi bày rõ ràng cả cơ hội lẫn thực tế của phim ngắn do người đóng (Live-action short drama) hiện nay.
Tìm đường: 4 định hướng nội dung cốt lõi của phim ngắn người đóng
Khi vấn đề kết nối và ký kết hợp đồng đã có câu trả lời, định hướng nội dung trở thành câu hỏi tiếp theo cần giải quyết. Dựa trên dữ liệu nền tảng và đánh giá chuyên môn toàn ngành, năm nay chúng tôi xác định 4 tuyến nội dung cốt lõi cho phim ngắn người đóng: Độ sâu cảm xúc, Phim bùng nổ hàng đầu (Top hits), Series hóa (Chuỗi hóa IP), và Sáng tạo đổi mới.
* Độ sâu cảm xúc là nền tảng sống còn của phim ngắn người đóng, là hạt nhân không thể thay thế;
* Phim bùng nổ hàng đầu thiết lập cột mốc chuẩn mực cho thể loại, kích hoạt độ hoạt động của người dùng trên toàn phân khúc;
* Series hóa nhằm mục tiêu biến những sản phẩm bùng nổ ngẫu nhiên thành tài sản IP được vận hành lâu dài;
* Sáng tạo đổi mới hướng tới tương lai, mở ra không gian tăng trưởng hoàn toàn mới cho phim ngắn người đóng.
Hôm nay tôi sẽ đi sâu phân tích hai hướng đi trọng tâm: Dòng phim series, và Mô hình sản xuất kết hợp giữa người đóng và AI (Live-action + AI).
Phim series giải quyết bài toán làm sao để nội dung hay liên tục giải phóng giá trị; trong khi AI + người đóng khám phá cách thức đạt được hiệu quả biểu đạt nội dung tốt hơn với hiệu suất cao hơn.
Tuy nhiên, điều tôi cần làm rõ ở đây là: Công nghệ không phải sinh ra để thay thế người sáng tác, mà là để mở rộng ranh giới của sự sáng tạo.
IP Series: Biến tác phẩm bùng nổ thành tài sản lâu dài
Trải qua một năm tích lũy dữ liệu trên nền tảng, giá trị thương mại và giá trị người dùng của dòng phim series đã được chứng minh bằng những con số thực tế.
Xét theo từng tác phẩm đơn lẻ, trong số các phim ngắn series do người đóng phát sóng trên nền tảng, có 5 tác phẩm đạt tổng lượt xem toàn mạng vượt quá 5 tỷ, 12 tác phẩm ở mức 3 tỷ, và hơn 100 tác phẩm cán mốc 1 tỷ lượt xem — bản thân một phần đơn lẻ đã có thể đạt tới quy mô của một phim bùng nổ (hit).
Nếu lấy trọn bộ IP series làm đơn vị thống kê, sức thuyết phục của dữ liệu còn nổi bật hơn nữa: có 4 series đạt lượt xem toàn mạng phá mốc 10 tỷ, hơn 20 series trên 5 tỷ, hơn 50 series trên 3 tỷ; tiêu biểu như series quen thuộc với mọi người 《Thái Bà Bà 18 Tuổi Giáng Lâm, Khôi Phục Vinh Quang Gia Tộc》 (gọi tắt là series "Thái Bà Bà"), tổng lượt xem tích lũy toàn mạng đã vượt mốc 20 tỷ.
Hiện nay, trong lĩnh vực phim ngắn, đạt 1 tỷ lượt xem thường được coi là một tác phẩm bùng nổ (hit). Nhưng việc một IP có thể đạt tổng 20 tỷ lượt xem chứng tỏ độ phủ người dùng và độ thẩm thấu cảm xúc của nó đã vượt xa một phim bùng nổ đơn lẻ.
Ngoài ra, các series như 《Phu Nhân Chuyên Trị Không Phục》, 《Vân Miểu》, cũng đều vượt mốc 10 tỷ lượt xem toàn mạng.
Tính đến hôm nay, năm 2026 toàn nền tảng đã phát sóng hơn 600 bộ phim series, nhiều tác phẩm mới đã trao ra những kết quả vô cùng ấn tượng.
《Lấy Yêu Thương Làm Nhà》 vượt 5 tỷ lượt xem toàn mạng nhờ lối kể chuyện phá vỡ mô-típ rập khuôn (anti-trope) để khắc họa tình cảm gia đình ấm áp, phần 2 vừa lên sóng đã nhanh chóng chiếm lĩnh các bảng xếp hạng hot; Phim chiếu dịp Tết 《Gia Đình Ba Người Cùng Lớp》 ra mắt phần 2, sử dụng thiết lập xuyên không để xây dựng cấu trúc câu chuyện tiền truyện - hậu truyện tương hỗ lẫn nhau, đạt hơn 5 tỷ lượt xem toàn mạng và thu hút lượng lớn thảo luận tự phát từ người dùng trên các nền tảng mạng xã hội.
Bên cạnh đó, cơ cấu khán giả của dòng phim series rất lành mạnh, cả hai phân khúc dành cho nữ và dành cho nam đều sản sinh ra lượng lớn tác phẩm có độ hot cao.
Khán giả Nữ theo sát số phận nhân vật và những biến chuyển cảm xúc; khán giả Nam coi trọng sự trưởng thành và lội ngược dòng của nhân vật chính. Điểm thú vị hơn nằm ở thói quen tiêu dùng của người dùng: Độ gắn kết (user stickiness) của khán giả phim series nhìn chung cao hơn hẳn so me với các phim ngắn độc lập đơn lẻ.
Khác với nhận thức thông thường của công chúng, đường đua phim ngắn thường xuyên xuất hiện hiện tượng các phần tiếp theo kích cầu ngược (re-feed) giúp các phần cũ tăng nhiệt trở lại: Mùa 2 lên sóng bổ trợ lượt xem cho Mùa 1, Mùa 3 lại có độ hot vượt qua tác phẩm tiền nhiệm. Dữ liệu cho thấy, một tác phẩm mới lên sóng trung bình có thể thúc đẩy lượt xem của các phần trước tăng 18%, và thời lượng xem của người dùng tăng 30%.
Khi một tập hợp nhân vật và một hệ thống câu chuyện nhận được sự công nhận của khán giả, người dùng sẵn sàng quay trở lại liên tục — đó chính là sức mạnh của tài sản IP.
Nền tảng cũng ưu đãi chính sách cho các bộ phim series chất lượng cao: trên cơ sở phân chia doanh thu (revenue sharing) ban đầu, nền tảng thưởng thêm 30% tỷ lệ chia sẻ cho các series chất lượng, khuyến khích các nhà sản xuất tích lũy uy tín người dùng, xây dựng tài sản IP kỹ thuật số và kinh doanh nội dung lâu dài.
Người đóng và AI: Công nghệ phục vụ kể chuyện
Còn về mô hình sản xuất Người đóng + AI, đây là chủ đề được thảo luận nhiều nhất trong ngành hiện nay.
Công nghệ kết hợp với sáng tác người đóng như thế nào, ranh giới ứng dụng nằm ở đâu, là vấn đề thực tế đặt ra trước mắt tất cả những người làm nghề.
Trong nửa năm qua, chúng tôi cùng nhiều đối tác đã thực hiện lượng lớn thử nghiệm thực tế trên đa dạng thể loại như huyền ảo (fantasy), khoa học viễn tưởng (sci-fi), hiện thực (realism)... Thảo luận trong ngành đã chuyển từ câu hỏi "Có làm được không?" sang "Làm thế nào để làm tốt hơn?".
Nền tảng liên tục nâng cấp các chính sách kích thích cho dự án kết hợp Người đóng + AI.
Tháng 6 năm nay, chúng tôi ra mắt chính sách bảo chi (minimum guarantee) cho phim hoàn chỉnh Người đóng + AI và thưởng hậu kiểm kịch bản; tháng 7, bên cạnh thưởng cho từng dự án đơn lẻ, chúng tôi bổ sung hợp tác khung năng lực sản xuất hàng loạt, thêm tiền thưởng hậu kiểm thành phẩm, nâng hệ số phân chia doanh thu tối đa thêm 20%.
Năm 2026, gói kích thích chuyên biệt đã bao phủ hơn 40 tác phẩm, trong đó có hơn 10 phim ngắn chất lượng cao, chứng minh rằng mô hình sản xuất thứ ba — "Người đóng + AI" — đã vận hành thành công con đường khả thi ban đầu.
Nhìn lại (post-mortem) chuỗi dự án này, chúng tôi rút ra một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho toàn ngành:
* Ưu tiên lựa chọn đề tài có thuộc tính thị giác mạnh. Các câu chuyện có thế giới quan hùng vĩ, cảnh kỹ xảo dày đặc như huyền ảo, khoa học viễn tưởng, thảm họa... nếu quay thực tế truyền thống sẽ tiêu tốn chi phí cực cao, lại chính là môi trường thích hợp nhất để phát huy thế mạnh của AI. Cần kết hợp giữa chất lượng tinh tế của quay thực tế người đóng với khả năng tưởng tượng thị giác của AI.
* Các điểm bùng nổ thị giác (visual highlights) cần được quy hoạch từ tiền kỳ. Nhiều khung hình trước đây khó hiện thực hóa do giới hạn ngân sách thì nay có thể nhờ công nghệ mới để thực hiện, nhưng không thể xem AI là biện pháp cứu cánh/chữa cháy sau khi quay xong. Quy hoạch sáng tạo phải đi trước công đoạn bấm máy.
* Đội ngũ kỹ thuật AI phải tham gia sâu ngay từ giai đoạn tiền kỳ, chứ không phải đợi đến hậu kỳ mới vào xử lý tư liệu. Tốt nhất là tham gia ngay từ bước dàn ý kịch bản (outline), phân định rõ phần nào quay thực tế, phần nào giao cho AI khởi tạo, từ đó thiết kế trước phương án dung hợp giữa ảo và thực.
* Điều cốt lõi nhất: Diễn xuất của người đóng phải giữ được cảm giác tin tưởng (acting conviction/lòng tin vai diễn) đủ lớn. Ngay ở giai đoạn lên kế hoạch phải xác định đúng hạt nhân cảm xúc của câu chuyện, nhận diện được nồng độ cảm xúc và dựa vào diễn xuất thực tế để khuếch đại cảm xúc đó. Thứ thực sự khiến khán giả ghi nhớ và nghiền ngẫm nhiều lần mãi mãi là cảm xúc của con người.
Suy cho cùng, AI chỉ là công cụ, nội dung mới là bản thể (cốt lõi).
Đánh giá lại những dự án Người đóng + AI thành công sẽ thấy, tác phẩm nào có hiệu quả càng xuất sắc thì càng coi trọng chất lượng của phần người đóng. Kịch bản vững chắc, diễn xuất tròn vai, trang - hóa - đạo (trang phục, hóa trang, đạo cụ) chỉn chu — những tiêu chuẩn cốt lõi của một bộ phim hay truyền thống này không hề bị vô hiệu hóa chỉ vì sự xuất hiện của công nghệ mới.
Tạm biệt thời kỳ "chạy số lượng", câu chuyện hay mới là tài sản cốt lõi
Sau cùng là phần tóm tắt ngắn gọn: Năng lực của nền tảng đang liên tục nâng cấp, từ việc phân phối và thanh toán tập trung cho đến việc can thiệp sâu hơn vào khâu sản xuất, cung cấp cho toàn ngành sự kết nối, cầu nối giao thương và bảo đảm quyền lợi.
Định hướng nội dung đã vô cùng rõ ràng: Giá trị của series hóa được chứng minh bằng dữ liệu quy mô lớn, mô hình Người đóng + AI đang mở rộng ranh giới biểu đạt của người sáng tác; nền tảng sẽ tiếp tục cung cấp các chính sách thưởng và hỗ trợ cho hai đường đua này.
Logic sản xuất của toàn bộ ngành công nghiệp đang thay đổi. AI không thay thế bản thân quá trình sáng tác, nó chỉ mở rộng khả năng biểu đạt của hiệu ứng thị giác và bối cảnh.
Giá trị cốt lõi của diễn xuất người đóng cũng chưa bao giờ mờ nhạt, chỉ là ranh giới biểu đạt ngày càng được mở rộng.
Ngành công nghiệp đã giã từ thời kỳ thi đua số lượng và tốc độ , chuyển sang theo đuổi sự biểu đạt chính xác và nội dung có chiều sâu hơn. Một câu chuyện hay mãi mãi là tài sản cốt lõi nhất của ngành nội dung.
Kỳ vọng dưới sức sản xuất mới, sẽ có thêm nhiều tác phẩm đi vào lòng người được ra đời.
Bài diễn thuyết này của Hoa Việt Thăng giống như một lời giải tỉnh táo cho toàn ngành khi bước đến bước ngoặt chuyển hình (tái cấu trúc).
Phim ngắn từng dựa vào việc thử sai (trial and error) trên diện rộng để đánh cược ra hết phim bùng nổ lưu lượng này đến phim khác. Nhưng chi phí thử sai rốt cuộc sẽ ngày càng đắt đỏ, sự may mắn của một tác phẩm đơn lẻ không thể trở thành chỗ dựa cho cả một ngành công nghiệp.
Vì vậy, IP series đã mở ra một lối đi: Không còn làm những câu chuyện "mì ăn liền" tiêu thụ một lần, mà giữ lại tích lũy nhân vật và thế giới quan, vận hành tệp người dùng qua từng mùa (season), dùng tài sản IP để đối ứng/giảm thiểu biến động lưu lượng (traffic fluctuation).
Đứng trước làn sóng AI, điểm lý tính nhất trong bài chia sẻ này là không rơi vào sự cuồng nhiệt "công nghệ là vạn năng", cũng không bài xích công nghệ mới một cách phiến diện.
Hoa Việt Thăng đã vạch rõ ranh giới: AI là công cụ sản xuất, không phải chủ thể sáng tác. Kỹ xảo và bối cảnh hoành tráng có thể giao cho công nghệ AI để mở rộng trí tưởng tượng, nhưng cảm xúc của câu chuyện và độ ấm của nhân vật bắt buộc phải cắm rễ trên nền tảng kịch bản và diễn xuất của người đóng.
Còn Trung tâm Sáng tạo mà nền tảng xây dựng về bản chất là đang bù đắp điểm yếu lâu nay của ngành — thiết lập một nền tảng hợp tác chuẩn hóa hơn cho toàn ngành, giúp nội dung hay có một vùng đất công nghiệp lành mạnh và thông suốt, để tài năng và nguồn vốn gặp nhau một cách hiệu quả.
Nhìn về tương lai, ngành phim ngắn đang tiến tới Chủ nghĩa dài hạn (Long-termism). Tất cả công nghệ, cơ chế và chính sách trợ cấp cuối cùng đều phục vụ cho một mục tiêu duy nhất: Kể được những câu chuyện hay chạm tới trái tim người xem.
NHIỀU BỘ PHIM NGẮN HAY SẼ ĐƯỢC ĐĂNG TRÊN NHIỀU NỀN TẢNG CỦA LẮNG ĐỌNG TÂM HỒN
Post A Comment:
0 comments so far,add yours