Đặng Lệ Quân với "Xin thời gian ngừng trôi"

Với sự nghiệp trải dài trên gần ba thập niên, Đặng Lệ Quân (Teresa Teng, 1953-1995) là nghệ sĩ đầu tiên kết nối Nhật Bản với phần lớn các nước châu Á. Sinh thời, diva người Đài Loan đã thành công ghi âm nhiều bản nhạc pop Nhật Bản, những bài hát này sau đó đã chinh phục châu Á nhờ được dịch sang nhiều ngôn ngữ khác nhau, kể cả tiếng Quan Thoại, bahasa Indonesia, tiếng Hàn hay tiếng Việt.

Danh ca Đặng Lệ Quân khởi đầu sự nghiệp của mình tại Nhật Bản vào đầu năm 1974. Lúc bấy giờ cô đã là một nghệ sĩ thành danh tại các nước Hoa ngữ. Cô phát hành đĩa đơn tiếng Nhật đầu tay "No matter tonight or tomorrow" nhưng không mấy thu hút sự quan tâm của công chúng.

Công ty thu âm Watanabe đã cân nhắc việc duy trì quan hệ hợp tác với cô, nhưng trước thành công của giọng ca Đài Loan trên thị trường châu Á, công ty đã quyết định phát hành thêm vài đĩa đơn để thử xem tiềm năng của giọng ca này. Vào mùa hè năm 1974, hãng này cho phát hành đĩa đơn thứ nhì của cô, "Airport" (Sân bay) tựa tiếng Nhật Kūkō có nghĩa là "Không Cảng" theo phiên âm Hán Việt. Một cách bất ngờ, bài hát này lập kỷ lục số bán với gần 1 triệu bản. Sau đó, Đặng Lệ Quân cho ra mắt một số đĩa đơn ăn khách khác, bao gồm "Yukigesho" (Tuyết phủ trắng xóa), "The night ferry" (Chuyến phà đêm) hay "Goodbye, my love" (Giã biệt người tình) được đưa vào album tiếng Nhật đầu tiên của diva người Đài Loan.

Ngoài việc phát âm rất chuẩn hầu hết các ngôn ngữ khi thu âm, Đặng Lệ Quân còn có lối diễn đạt tinh tế nhẹ nhàng, gói trọn ý tứ trong từng câu chữ, rồi vẽ ra một khung trời mông lung lãng mạn, dạt dào tình cảm. Đến nay, những ca khúc của cô đã được nhiều nghệ sĩ trên khắp thế giới cover lại. Năm 2007, cô được vinh danh trong Đại sảnh Danh vọng tại Bảo tàng Âm nhạc Koga Masao ở Nhật Bản, trở thành người duy nhất không mang quốc tịch Nhật Bản nhận được vinh dự cao quý này. Năm 1986, Teresa Teng là nghệ sĩ châu Á đầu tiên lọt vào danh sách những giọng ca nổi tiếng hàng đầu thế giới, theo bình chọn của tạp chí Time của Hoa Kỳ.

Bài hát nổi tiếng nhất trích từ album tiếng Nhật đầu tiên của Đặng Lệ Quân là nhạc phẩm "Kuko" (Sân bay). Tác phẩm của hai nhạc sĩ Kosho Inomata (nhạc) và Michio Yamagami (lời) có giai điệu bán cổ điển buồn man mác, và nội dung nói về giây phút chia tay ở sân bay, thấm đẫm những dòng lệ nhạt nhòa, buồn đau biết mấy.

Bài hát nay mang về cho Đặng Lệ Quân giải Tài năng mới xuất sắc nhất nhân Lễ trao giải Thu âm Nhật Bản năm 1974. Trong tiếng Việt, bài này đã được phóng tác nhiều lần : "Xin thời gian ngừng trôi" qua cách đặt lời của tác giả Nhật Ngân ; "Sao đành xa nhau" được cho là của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thành ; "Cánh chim lạc loài" theo lối phóng tác của tác giả Minh Tâm ; "Em là áng mây" là của tác giả Khúc Lan.

Nhưng "Kuko" (Sân bay) không chỉ đơn thuần là giây phút giã từ của một đôi tình nhân, mà lại được viết như một cảnh quay phim, khi người phụ nữ trong câu chuyện tình tay ba, đến phi trường tiễn biệt người yêu lần cuối, khuyên anh ấy hồi hương, đoàn tụ với gia đình, tìm lại vợ con.

Mưa tuôn trên phi trường 

Muôn lối giăng mờ sương

Hạnh phúc theo chuyến bay

Khuất dần cuối trời mây 

Tình vượt khỏi tầm tay

Từ nay không còn thấy 

Người đi nước mắt đầy

Kẻ ở, một mình say

Lặng lẽ hôn vĩnh biệt 

Không cần nói vẫn biết 

Giây phút đành xa nhau   

Vạn nỗi đau ngọt ngào.